Nguyên Nhân Thoái Hóa Khớp Và Cách Phòng Tránh Bệnh Hiệu Quả

Nguyên nhân thoái hóa khớp có thể xét đến ở yếu tố nguyên phát và thứ phát. Tuổi càng cao nguy cơ mắc bệnh càng lớn. Cho nên, dù bệnh xuất hiện với lý do gì thì bạn cũng cần chủ động tìm cách để phòng tránh.

Nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Xác định nguyên nhân gây bệnh có thể thông qua nguyên nhân nguyên phát và nguyên nhân thứ phát. Cụ thể như sau:

Nguyên nhân nguyên phát gây thoái hoá khớp 

Nguyên phát tức là phát sinh tại chỗ ngày từ đầu mà không có bất cứ một tác động nào từ bên ngoài. Với bệnh thoái hóa khớp thì nguyên phát chính là yếu tố tuổi tác, vì ai ai rồi cũng sẽ già đi, lão hóa và bị bệnh.

Thoái hóa khớp có thể là do nguyên phát hoặc thứ phát
Thoái hóa khớp có thể là do nguyên phát hoặc thứ phát

Nguyên nhân nguyên phát là nguyên nhân chủ yếu gây thoái hóa khớp. Tuổi tác là yếu tố nguy cơ chính của nhóm nguyên nhân này. Bệnh thoái hóa khớp thường xuất hiện muộn trên đối tượng trung niên và người cao tuổi.

Người cao tuổi, quá trình lão hóa của mô khớp, sụn khớp sẽ tăng theo thời gian. Đó là lý do khiến các sụn khớp mất tính đàn hồi trở nên khô cứng, nứt vỡ, dễ bị bào mòn. Trong quá trình hoạt động, sụn khớp sẽ va chạm vào đầu xương gây tổn thương, nhất là ở những nơi chịu áp lực mạnh. Tình trạng này thường gặp ở người từ 40 – 50 tuổi trở, phổ biến hơn là ở phụ nữ sau khi mãn kinh.

Theo thống kê, có tới 80% người bị thoái hóa khớp là nữ giới ở độ tuổi trên 50i. Đó là những người ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh, khi đó lượng nội tiết tố nữ đã bị suy giảm. Hậu quả gây là những vấn đề về hệ xương khớp, trong đó có thoái hóa khớp xảy ra.

Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, bệnh thoái hóa khớp ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Do đó, chắc chắn tuổi tác (hay yếu tố nguyên phát) không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra bệnh này.

Nguyên nhân thứ phát 

Thứ phát là phát sinh do những tác động, yếu tố từ bên ngoài chứ không phải nội tại. Thứ phát để phân biệt với nguyên phát. Theo đó, nguyên nhân thứ phát gây thoái hóa khớp là do các yếu tố sau.

Chấn thương là nguyên nhân gây thoái hóa khớp
Chấn thương là nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Sau các chấn thương: Chấn thương do tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt hoặc thể dục thể thao khiến bạn bị gãy xương, chệch khớp,… Dù bệnh đã lành nhưng những tổn thương ở khớp thì vẫn còn đó, nếu không chăm sóc kỹ thì lâu dần sẽ gây ra tình trạng thoái hóa khớp.

Các bất thường trục khớp: Một số vấn đề bẩm sinh ở trục khớp như khớp quay ra ngoài, khớp quay vào trong, khớp quá duỗi cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng thoái hóa khớp.

Bệnh lý về xương khớp có sẵn: Các bệnh lý có sẵn như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, lao khớp, viêm mủ khớp, gout, chảy máu trong khớp… cũng là nguyên nhân dẫn tới tình trạng tổn thương viêm tại khớp. Nếu không giải quyết sớm nó có thể làm ảnh hưởng tới các tổ chức khác như xương sụn, dây chằng, gân cơ… lâu dần sẽ gây nên thoái hóa khớp đi kèm.

Một số yếu tố nguy cơ có thể gây thoái hóa khớp

Ngoài các nguyên nhân thoái hóa khớp trên thì bệnh này xuất hiện có thể do một số nguy cơ khác. Chẳng hạn như:

Thừa cân béo phì

Thừa cân béo phì là một yếu tố nguy cơ quan trọng có thể gây bệnh thoái hóa khớp. Khi trọng lượng cơ thể quá nặng sẽ tạo áp lực lớn lên các khớp. Sụn khớp bị quá tải, nhanh hao mòn, tình trạng thoái hóa theo thời gian xuất hiện.

Do chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống cũng giữ một vai trò quan trọng trong việc giúp hệ xương khớp chắc khỏe. Chế độ dinh dưỡng không đảm bảo, thiếu calci hoặc chất nhờn khiến khớp bị khô, trở nên giòn yếu, hoạt động kém linh hoạt.

Chế độ ăn uống cũng là nguyên nhân gây bệnh
Chế độ ăn uống cũng là nguyên nhân gây bệnh

Tác dụng phụ của thuốc

Các loại thuốc chống viêm, thuốc giảm đau có chứa corticoid cũng là nguyên nhân gây thoái hóa khớp hoặc là nguyên nhân khiến tình trạng bệnh càng nặng hơn. Thực tế, nhiều người khi bị đau nhức xương khớp đã tự mua thuốc hoặc đến các cơ y tế tại nhà tiêm trực tiếp corticoid vào khớp để điều trị. Việc làm này giúp giảm đau nhanh nhưng lâu dần sẽ khiến xương khớp bị giòn, tình trạng thoái hóa sẽ càng nặng.

Do bệnh lý khác 

Không chỉ những bệnh lý về xương khớp mà nếu mắc tiểu đường cũng có nguyên nhân có thể gây thoái hóa khớp. Khi bị tiểu đường, dây thần kinh sẽ bị tổn thương khiến quá trình hoạt động, nuôi dưỡng hệ xương khớp bị ảnh hưởng. Ngoài ra, người bị đái tháo đường có hệ miễn dịch kém, môi trường đường máu cao cũng là nguyên nhân gây ra viêm khớp. Một số người tiểu đường type 2 bị thừa cân, béo phì sẽ gây áp lực lên khớp xương và gây tình trạng thoái hóa.

Thói quen sinh hoạt hoặc tính chất nghề nghiệp

Nhiều yếu tố nghề nghiệp hay tính chất công việc, các thói quen sinh hoạt có thể ảnh hưởng xấu đến khớp dẫn đến nguy cơ bị thoái hóa  Theo đó, những người thường xuyên nâng vật nặng, gấp gối, quỳ, đứng quá lâu… sẽ làm thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp. Hội Thấp khớp học Việt Nam nghiên cứu và cho biết, đa số bệnh nhân thoái hóa khớp là người lao động nặng với đặc thù là công việc tay chân chiếm hơn 80%.

Làm thế nào để phòng tránh bệnh thoái hóa khớp?

Dù nguyên nhân thoái hóa khớp là gì thì việc tìm cách ngăn ngừa, phòng tránh bệnh luôn là quan trọng. Mục đích của các biện pháp phòng ngừa chính là giảm thiểu tối đa nguy cơ bệnh xuất hiện, hoặc giảm thiểu nguy cơ gây biến chứng của bệnh và nâng cao sức khỏe cho người bệnh.

Cần tìm biện pháp phòng tránh bệnh
Cần tìm biện pháp phòng tránh bệnh
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Đầu gối và háng là hai vị trí khớp có trách nhiệm chống đỡ trọng lượng của cơ thể. Điều này có nghĩa nó tạo điều kiện cho quá trình thoái hóa diễn ra sớm hơn. Cho nên, để phòng bệnh, bạn cần duy trì cân nặng của mình.
  • Tập thể dục thể thao: Các bài tập thể dục, thể thao phù hợp sẽ là một trong những cách ngừa bệnh hiệu quả nhất. Tập thể thao giúp giãn cơ, tăng cường lưu thông máu để xương khớp linh hoạt, dẻo dai, không đau nhức.
  • Chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh: Chế độ dinh dưỡng cũng rất quan trọng đối với cơ thể nói chung và người bị thoái hóa khớp nói riêng. Duy trì một chế độ dinh dưỡng ổn định, giàu calci, vitamin và khoáng chất sẽ giúp hạn chế quá trình lão hóa.
  • Bổ sung acid béo omega-3: Hấp thụ đủ lượng omega-3 (có trong cá biển, dầu cá, cóc chó, hạnh nhân, oliu) là cần thiết cho cơ thể sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng viêm khớp, qua đó ngăn chặn quá trình thoái hoá phát sinh sớm.
  • Có chế độ nghỉ ngơi nghỉ ngơi hợp lý: Tập thể dục có thể giúp cải thiện sức khỏe cơ xương khớp, nhưng nếu luyện tập quá mức sẽ gây phản tác dụng. Do đó, bạn cần cân bằng giữa việc tập luyện và nghỉ ngơi. Không chỉ thế, các cơ quan trong cơ thể, gồm cả hệ xương khớp đều cần được nghỉ ngơi để có thời gian phục hồi, tái tạo. Cho nên, ngủ đủ giấc cũng có thể xem là một thói quen tốt giúp phòng ngừa thoái hóa khớp hiệu quả.
  • Hạn chế chấn thương: Tổn thương khớp là yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa xảy ra. Cho nên, để ngăn ngừa, những người đang làm công việc nặng nhọc, những người thường xuyên chơi thể thao cần hết sức cẩn thận, hạn chế chấn thương.
  • Tránh duy trì một tư thế quá lâu: Duy trì một tư thế trong thời gian dài có khả năng gây ứ trệ tuần hoàn và làm cứng khớp. Nếu tình trạng này vẫn tiếp diễn, khớp sẽ sớm bị thoái hóa. Đây cũng là yếu tố nguy cơ thường gặp nhất ở dân công sở.

Trên đây là những nguyên nhân gây thoái hóa khớp và những cách phòng tránh bệnh hiệu quả. Có thể thấy, dù nguyên nhân gây bệnh là gì thì bạn cũng cần có ý thức tự chăm sóc bản thân, phòng ngừa bệnh để không gặp phải các triệu chứng đau nhức khó chịu do thoái hóa khớp gây ra.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn