Thoái Hóa Khớp: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Cách Chữa Trị

Thoái hóa khớp bệnh lý phổ biến xảy ra ở hầu khắp mọi người, đặc biệt là khi bước vào tuổi trung niên. Tình trạng này xảy ra là do sụn khớp bị tổn thương do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu không điều trị sớm, bệnh này có thể gây tàn tật suốt đời cho người bệnh.

Bệnh thoái hóa khớp là gì?

Sụn khớp vốn là lớp đệm bao phủ bề mặt xương, cấu tạo từ tế bào sụn và chất căn bản. Nó có chức năng bảo vệ, ma sát đóng vai trò như một bộ “giảm sóc”. Khi sụn khớp bị tổn thương do một nguyên nhân nào đó sẽ dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp.

Thoái hóa khớp xảy ra chủ yếu ở người già, nhưng ngày càng có xu hướng trẻ hóa
Thoái hóa khớp xảy ra chủ yếu ở người già, nhưng ngày càng có xu hướng trẻ hóa

Thoái hóa khớp là tổn thương thường gặp nhất trong hơn 100 loại tổn thương khớp khác nhau. Theo thống kê, tình trạng này ảnh hưởng đến 27 triệu người Mỹ và gần như mọi người ở độ tuổi 80 đều mắc bệnh.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, từ năm 2011 – 2020 là “thập niên xương khớp” khi bệnh ngày càng có xu hướng tăng cao. Riêng ở Việt Nam, bệnh thoái hóa khớp đang ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Theo đó có 30% người bệnh ở độ tuổi 35; 60% người bệnh ở độ tuổi 65 và 85% người bệnh ở độ tuổi 85.

Thoái hóa khớp xảy ra ở nhiều vị trí khớp khác nhau như: thoái hóa khớp gối, khớp háng, khớp cùng chậu, khớp bàn tay, khớp cổ chân, đốt sống cổ. Tình trạng bệnh gây đau nhức, vận động khó khăn do đó cần sớm tìm biện pháp điều trị.

Nguyên nhân khớp bị thoái hóa

Có nguyên nhân thứ phát và nguyên nhân nguyên phát gây ra bệnh này. Cụ thể như sau:

Nguyên nhân nguyên phát: Thoái hóa khớp xảy ra do lý do tuổi tác. Khi cơ thể càng nhiều tuổi, hàm lượng nước trong sụn tăng dần, trong khi đó chất Protid lại giảm khiến sụn bị khô, lâu dần dẫn đến thoái hóa. Trong thời gian này, nếu vận động mạnh sẽ khiến sụn bị tổn thương, gây đau, rạn nứt, tiêu biến sụn. Lực ma sát ở sụn gia tăng khiến các cơn đau ngày càng dữ dội hơn.

Nguyên nhân thứ phát: Một số nguyên nhân khác như di truyền, béo phì, chấn thương hay ảnh hưởng của những bệnh xương khớp cũng sẽ dễ gây nên tình trạng thoái hóa khớp. 

Dù nguyên nhân gây bệnh là gì thì thoái hóa khớp cũng gây ra những triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống. Cho nên, người bệnh cần sớm tìm ra nguyên nhân gây bệnh để có cách chữa trị hiệu quả.

Triệu chứng thoái hóa khớp

Biểu hiện thoái hóa khớp thường phát triển chậm với mức độ tăng nặng theo thời gian. Theo đó, các dấu hiệu thường gặp nhất bao gồm: 

Bệnh gây ra những cơn đau nhức khó chịu
Bệnh gây ra những cơn đau nhức khó chịu
  • Đau nhức: Cơn đau xuất hiện khi người bệnh vận động, nó thường âm ỉ và biến mất khi người bệnh không hoạt động..
  • Cứng khớp: Nó thường đi kèm với những cơn đau và được thấy dễ dàng nhất sau khi bệnh nhân thức dậy, hoặc sau một thời gian không vận động, di chuyển.
  • Phát ra tiếng kêu lạo xạo khi di chuyển, vận động: Một cảm giác nóng ran khi vận động khớp và có thể nghe thấy tiếng lộp cộp hoặc lách cách khi cử động.
  • Teo cơ, sưng tấy: Bệnh kéo dài thường dẫn đến tình trạng sưng tấy khiến các khớp bị biến dạng và vùng cơ xung quanh khớp. Nếu không vận động trong thời gian dài sẽ gây teo cơ, đầu gối bị lệch khỏi trục,…

Chẩn đoán thoái hóa khớp như thế nào?

Hội thấp khớp học Mỹ-ACR năm 1991 cho biết, có thể chẩn đoán viêm thoái hóa khớp dựa vào: Yếu tố nguy cơ, Phát hiện gai xương ở rìa khớp (trên X Quang), Có dịch thoái hoá, Độ tuổi trên 38 tuổi, Có dấu hiệu cứng khớp dưới 30 phút, Xuất hiện tiếng lách khách, lục khục khi cử động khớp.

Tuy nhiên, các bác sĩ hiện nay cho biết, có thể chẩn đoán bệnh thông qua thăm khám lâm sàng hoặc thực hiện một số xét nghiệm. 

Chẩn đoán lâm sàng

Các bác sĩ sẽ dựa vào những biểu hiện cụ thể của người bệnh, thông qua việc thăm hỏi về tiền sử bệnh, tiền sử gia đình, các triệu chứng hiện có để chẩn đoán bệnh. Tuy nhiên, để biết chính xác dự đoán của mình có chuẩn xác hay không, bác sĩ sẽ cần phải thông qua thăm khám cận lâm sàng.

Chẩn đoán cận lâm sàng

Một số phương pháp chẩn đoán bệnh cho kết quả tốt nhất hiện nay gồm:

  • Chụp X-quang quy ước: Hình ảnh xuất hiện gai xương nhỏ, tình trạng mọc gai xương không rõ, khe khớp hẹp vừa, hẹp khe khớp kèm xơ xương dưới sụn.
Hình ảnh X-quang của người bị thoái hóa khớp
Hình ảnh X-quang của người bị thoái hóa khớp
  • Siêu âm khớp: Nhằm kiểm tra tình trạng hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, độ dày sụn khớp, màng hoạt dịch khớp, để phát hiện mảnh sụn thoái hóa.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI)): Giúp quan sát được hình ảnh khớp đầy đủ với hình ảnh biểu thị bằng không gian ba chiều nhằm phát hiện được các tổn thương ở sụn khớp, dây chằng, màng hoạt dịch.
  • Nội soi khớp: Giúp quan sát trực tiếp các tổn thương thoái hoá của sụn khớp, kết hợp sinh thiết màng hoạt dịch để làm xét nghiệm tế bào chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khớp khác.
  • Xét nghiệm máu và sinh hoá: Nhằm đo tốc độ lắng máu bình thường.

Thoái hóa khớp có nguy hiểm không?

Thoái hóa khớp là bệnh thường gặp không nguy hiểm nhưng nếu không được điều trị và chẩn đoán kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng khôn lường như:

  • Bệnh gút (gout): Biến chứng này dẫn đến sự thay đổi ở sụn dẫn đến việc hình thành các tinh thể urat natri trong khớp dẫn đến mắc bệnh gout và sưng đau.
  • Trầm cảm và lo âu: Những cơn đau do thoái hóa khớp có liên hệ mật thiết với chứng trầm cảm lo âu, nhiều người chia sẻ họ có lo lắng về mặt tinh thần khi mắc bệnh.
  • Tăng cân: Khi các khớp bị sưng đau khiến người bệnh thường ít vận động lại dẫn đến nguy cơ béo phì do thiếu vận động.
  • Rối loạn giấc ngủ: Những cơ đau làm người bệnh khó đi vào giấc ngủ , khó có được một giấc ngủ ngon và sâu.
  • Vôi hóa sụn khớp: Thoái hóa xương khớp dẫn đến tình trạng hình thành các tinh thể calci lắng đọng trong sụn. Vôi hóa sụn khớp làm tình trạng bệnh trở nên nặng hơn, có thể dẫn đến những cơn đau cấp tính.
  • Các biến chứng viêm khớp thoái hóa khác gồm: Hoại tử xương khớp, gãy xương, chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương dây chằng.

Điều trị thoái hóa khớp như thế nào?

Không có cách chữa trị cho bệnh viêm xương khớp, nhưng tình trạng không nhất thiết trở nên tồi tệ hơn theo thời gian. Có một số phương pháp điều trị để giúp giảm các triệu chứng đau khớp do thoái hóa.

Cách chữa bệnh tại nhà

Một số cách chữa bệnh có thể thực hiện tại nhà mà không cần đến bệnh viện, không cần dùng thuốc mà vẫn mang lại hiệu quả như ý. 

Tập thể dục thường xuyên

Áp dụng một số bài tập cụ thể cho từng trường hợp, giả sử bài tập cho người thoái hóa khớp vai, bài tập cho người thoái hóa khớp ngón tay… Những bài tập này sẽ giúp giãn cơ, tăng cường lưu thông máu từ đó làm giảm tình trạng đau nhức.

Tập Yoga

Ngoài những bài tập thể dục thì người bệnh cũng có thể thực hiện một số bài tập yoga để chữa thoái hóa khớp. Theo đó, người bệnh có thể áp dụng một số tư thế tập luyện để chữa bệnh như: tư thế trái núi, tư thế cánh bướm, tư thế chiến binh…

Dùng thuốc Tây y

Tây y đem đến phương pháp chữa bệnh phổ biến nhất, hiệu quả nhất. Các loại thuốc được sử dụng phổ biến hiện nay như: thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc tiêm steroid…

Thuốc tây y điều trị bệnh hiệu quả
Thuốc tây y điều trị bệnh hiệu quả

Các loại thuốc tây y tác dụng nhanh, mạnh nên có thể giảm đau nhanh chóng. Tuy nhiên, thuốc thường gây ra nhiều tác dụng phụ cho nên cần dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Phẫu thuật

Nếu bị bệnh ở mức độ nặng, dùng thuốc không hiệu quả thì bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật. Một số kỹ thuật phổ biến hiện nay như:

  • Phẫu thuật
  • Thay khớp

Áp dụng vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là phương pháp được sử dụng rất phổ biến hiện nay. Biện pháp này giúp tăng cường lưu thông máu, giãn cơ mang đến hiệu quả vượt trội. Một số kỹ thuật có thể áp dụng như:

  • Sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu tự thân.
  • Chườm nóng hoặc lạnh.
  • Thiết bị hỗ trợ.
  • Liệu pháp trị liệu thủ công.

Cách phòng tránh thoái hóa khớp như thế nào?

Thoái hóa khớp phổ biến khi tuổi càng cao nhưng đây không phải là phần tất yếu. Khi chúng ta có những biện pháp phòng tránh phù hợp thì hoàn toàn có thể ngăn ngừa được chứng bệnh này.

 

  • Kiểm soát trọng lượng, cân nặ
    Thăm khám định kỳ đế sớm phát hiện những dậu hiệu bất thường của cơ thể
    Thăm khám định kỳ đế sớm phát hiện những dậu hiệu bất thường của cơ thể

    ng vì béo phì có nguy cơ gây thoái hóa khớp cao gấp 4 lần so với người bình thường, cho nên cần kiểm soát cân nặng của mình để hạn chế bệnh.

  • Tập luyện thể dục để nâng cao sức khỏe, lưu thông máu, xương khớp linh hoạt.
  • Chấn thương cũng là nguyên nhân gây thoái hóa khớp cho nên để phòng tránh bệnh bạn cần hạn chế chấn thương ở mức tối đa.
  • Có chế độ ăn uống khoa học để bổ sung dinh dưỡng, giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh. Một số thực phẩm tốt cho người bệnh như acid béo omega-3, vitamin D, ăn nhiều rau xanh, trái cây. Người bệnh cũng hạn chế đồ chế biến nhiệt độ cao.
  • Có lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ uống có chất kích thích vì nó sẽ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.
  • Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua thuốc về sử dụng.
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện triệu chứng bệnh và có biện pháp điều trị cụ thể.

Trên đây là những thông tin về bệnh thoái hóa khớp .Có thể thấy, đây không phải là bệnh nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu để lâu không điều trị nó có thể gây ra những biện chứng khôn lường. Cho nên, ngay từ khi xuất hiện những dấu hiệu bạn cần đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, tìm nguyên nhân và có cách điều trị hợp lý nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn